Ga naar Programma

Like Leather

Hele week in Yksi by Yksi Expo
Dit onderdeel is open voor bezoekers.

Van visleer tot slippers van palmbladeren, en van leerachtige accessoires van dierlijke darmen en blazen tot een notitieboekje met een kaft gemaakt op basis van koffiedik. Ontwerpers bedenken allerlei duurzame alternatieven voor leer. Of ontwikkelen manieren en methoden om leer een langere levensduur te geven of te recyclen. Yksi Expo toont een vijftiental verrassende voorbeelden.

 

Keerzijde

Leer is een prachtig materiaal, maar de productie ervan heeft een keerzijde. Hoe worden de dieren gehouden en behandeld? Het looien is in de loop der tijd minder vervuilend geworden, maar er worden nog steeds veel chemicaliën gebruikt. En het kost enorm veel water. 

 

Circulaire economie

De tentoonstelling Like Leather laat een aantal producten, concepten en productiemethoden  zien van ontwerpers die zoeken naar alternatieven voor leer. Vanuit de wens om een bijdrage te leveren aan een circulaire economie en een duurzame wereld.

Sommige van hen beginnen bij een totaal andere bron – de huid van vissen bijvoorbeeld, of de darmen en blazen van schapen, varkens en koeien. Materialen die doorgaans bij het afval terecht komen. Ook zijn er ontwerpers die plantaardige vezels gebruiken zoals de bladeren van een palmboom. En zelfs van koffiedik kun je een kaft maken voor een notitieboekje. Weer andere ontwerpers proberen de levensduur van leer te verlengen of lederwaren te recyclen.

Atelier La Gadoue - Tchouc

Audrey Werthle en Eloïse Maës, afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven, vormen samen atelier La Gadoue in Brussel. De tassencollectie Tchouc is het resultaat van hun onderzoek naar natuurlijke rubbercoating op linnen canvas. Dit nieuwe composietmateriaal biedt een plantaardig alternatief voor leer. Het is waterdicht, voldoende sterk, functioneel en gemakkelijk hanteerbaar.

Studio Gutedort - Hidden Beauty/Inner Skins

Op reis in Zuid-Amerika zag Eva Schlechte op een markt dierlijke ingewanden liggen. Samen met Jennifer Hier, met wie ze Studio Gutedort vormt, ging ze aan de slag met darmen, blazen en andere ‘innerlijke huiden’ van schapen, varkens en koeien. De producten en accessoires hebben met een fraaie, leerachtige uitstraling en laten zien dat er ook schoonheid schuilt in wat we als dierlijk afval beschouwen. Als je er maar anders naar kijkt.

Henri Canivez – Leather trays

Henri Canivez, afstudeerder aan de Design Academy Eindhoven, paste leer niet toe als tweedimensionaal oppervlak, zoals gebruikelijk, maar als driedimensionaal materiaal voor een aantal functionele objecten. Met als resultaat een intrigerende serie laatjes, om bijvoorbeeld munten, sleutels, pennen of andere kleine voorwerpen op te bergen. Het leer is eigenlijk industrieel afval van een fabriek die luxe goederen maakt.

Jolijn Pasmans – Hide

In het project Hide heeft Jolijn Pasmans technieken vanuit haar textielachtergrond toegepast op plantaardig gelooid leer, gebruind zonder het gebruik van chemicaliën. Daardoor behoudt het de kenmerken en uitstraling van een ‘levend’ materiaal. Het leer verkleurt door het zonlicht en vervormt door vocht, eigenschappen die Pasmans juist gebruikt bij het aanbrengen van structuren op het oppervlak. Sommige samples zien er zelfs uit als een nieuw, niet lederachtig materiaal.

Julia Thomann – Breccia

Julia Thomann, in 2017 afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven, ontwierp de leercollectie Breccia die zich onderscheidt door een soort craquelure, het effect van een gebarsten verf- of vernislaag. Met hulp en gebruik van het Open Circle Lab bij Ecco Leather ontwikkelde ze daarvoor een speciaal procedé. Door reflecties van het licht zien de metallic aders er telkens anders uit, wat het leer een steeds afwisselend uiterlijk geeft.

Mies Loogman - Wild Leather

Elk jaar worden worden in Nederland duizenden wilde zwijnen om veiligheidsredenen afgeschoten. Het vlees wordt gegeten, maar de huiden worden weggegooid. Mies Loogman, in 2017 afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven, ontwikkelde verschillende looimethodes om die huiden toch te gebruiken. Wild Leather is ontwikkeld in samenwerking met Ecco Leather, Dongen.

Studio Nienke Hoogvliet - Re-Sea-Me

Nienke Hoogvliet wil mensen bewust maken van de vervuiling van de zee en wil tegelijkertijd laten zien dat er mogelijkheden zijn voor duurzaam gebruik van producten uit diezelfde zee. Met oude handwerktechnieken looide ze vishuiden, zonder chemicaliën, en ontwierp een kruk met visleer om de mogelijkheden van dit sterke, duurzame en mooie materiaal te laten zien.

reWrap - Tree Bag

Het jonge Nederlandse merk reWrap staat voor stijlvolle producten van natuurlijke materialen die volledig biologisch afbreekbaar zijn. Volledig duurzaam ontwerp volgens het cradle to cradle principe wordt gecombineerd met kwaliteit, schoonheid en elegantie. Een van de producten is de Tree Bag, volledig gemaakt van materialen van bomen. De tas kan uiteindelijk op de composthoop om daar te worden afgebroken.

Tjeerd Veenhoven – Palm Leather

Tjeerd Veenhoven ontwikkelde een methode om een soort leer te maken van de Areca- of betelpalm. Hij liet de sterke, stugge bladeren enkele dagen weken in een volledig biologische mix, met als resultaat een zacht en flexibel materiaal dat zich goed laat bewerken. In samenwerking met Tjeerd Veenhoven bracht het merk O’Neil twee jaar geleden slippers van dit palmlaminaat op de markt.

NYVIDD – Fish Leather

De oude Egyptenaren, volken in Siberië, Alaska, Canada en Lapland, zij maakten al volop gebruik van visleer voor kleding, schoeisel en bekleding van voorwerpen. NYVIDD, een van de partners van Yksi Expo, brengt niet alleen visleer uit IJsland op de markt, maar wil het gebruik van dit prachtige, natuurlijke materiaal stimuleren, zowel bij ontwerpers, producenten als consumenten. Met dat doel heeft NYVIDD het Platform Visleer opgericht.

Notebook - Coffee Based

Elk jaar blijft er in Nederland naar schatting 120-150 miljoen kilo koffiedik over, waarvan een groot deel wordt verbrand. Coffee Based, gevestigd in BlueCity in Rotterdam, wil van koffiedik biobased producten maken, onder andere in samenwerking met Maas (drankenmachines en –automaten). Het eerste product is een notitieboekje met een kaft gemaakt van het koffieafval van 1 kop koffie.

Bacteria Girls TU/e – Growing Patterns

Een groep studenten van Industrial Design (TU/e), onderzoekt de mogelijkheden om patronen te creëren bij het verven van zijde, katoen en visleer. Dit verven gebeurt met natuurlijke kleurstoffen gemaakt door bacteriën. Deze zijn overal verkrijgbaar en gemakkelijk te reproduceren. Deze manier van verven gaat zonder chemicaliën en met slechts een kleine hoeveelheid water.

Shahar Livne - The Meat Factory

Wanneer een dier industrieel geslacht is, wordt het bloed afgetapt. Later worden industriële voedseladditieven aan het vlees toegevoegd om het weer aantrekkelijke te maken qua textuur, kleur, geur en smaak. Shahar Livne draaide dit om en ontwierp een soort namaakleer van bioplastics op basis van voedseladditieven, met bloed als kleurstof. Dit om de tegenstrijdigheden in ons denken over voedsel en voedselproductie te benadrukken.

Sarmite Polakova – PINEskins

De pijnboom is de meest voorkomende boom op het noordelijk halfrond. Industrieel wordt het vooral gewaardeerd om zijn goedkope hout, terwijl historisch gezien alle delen van de boom een functie vervulden.
Het lijkt erop dat de industriële aanpak van vandaag bossen heeft gemaakt tot fabrieken die hout als eindproduct leveren. Door deze overeenkomsten te erkennen kan men zien hoe de bast een schakel wordt tussen bomen als levende organismen en hout - als het eindproduct.
Het zachte materiaal wordt behandeld met natuurlijke ingrediënten en heeft vervolgens leerachtige eigenschappen en een levensduur van een paar jaar, wat deze ontwerpbenadering respecteert.

Buxkin - Bekleding voor wanden, vloeren en panelen

Buxkin levert diverse bekledingen voor wanden, vloeren en panelen, op basis van gerecyclede materialen zoals leer en vilt. Op rol geleverd, 1.20 m breed. Het resultaat is een esthetisch hoogwaardig product met interessante akoestische voordelen en verkrijgbaar in verschillende kleuren, perforaties en reliëfs. Een volwaardige vervanger van echt leer.

Billie van Katwijk - Venti

Koeienmagen worden meestal weggegooid of - in het beste geval - verwerkt tot hondenvoer. Billie van Katwijk bestudeerde de rijkdom aan texturen en specifieke eigenschappen in elk van de vier delen van de maag van een koe en ontwikkelde een manier om ze te veranderen in materiaal om tassen en accessoires van te maken. Via een arbeidsintensief looiproces kwam ze uiteindelijk tot een leercollectie met een unieke esthetiek. Ventri laat zien hoe restanten van slachthuizen de basis kunnen vormen voor luxe design.

Julica Morlok – Transforming leather

Julica Morlok, in 2017 afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven, deed een reeks experimenten om leer te transformeren naar andere materialen. Het leer van wand- en vloerbekledingen en meubels verandert in flexibele dekens, stoffen of massief materiaal. Een spel met materiaal, kleur en oppervlak. Ze werkte voor dit project samen met de leerlooierij van Ecco Leather in Dongen.

Julie van den Boorn - Compoleather

Julie van den Boom versnipperde gebruikte lederwaren, vermengde dat met water en perste de pulp in mallen om te drogen. Het nieuwe materiaal, dat ze Compoleather noemde, bleek te hechten zonder extra bindmiddel en is dus nog steeds 100% natuurlijk. Ook de geur is die van leer. Meerdere toepassingen zijn mogelijk, zoals bijvoorbeeld auto-interieurs.

Yksi Connect verbindt ontwerpers met de industrie, biedt inspiratie, geeft richtingen aan en legt vraagstukken bloot. Zij haalt haar kracht uit samenwerkingsverbanden en kruisbestuivingen. Daarnaast cureert, ontwerpt en realiseert  Leonne Cuppen tentoonstellingen die te zien zijn op andere plekken in de wereld, van Beijing tot Barcelona en van Moskou tot Madrid.

 

De expostie 'Like Leather, alternatieven voor leer' is samengesteld door Leonne Cuppen (Yksi Connect), Daria Biryukova (Studio Mixtura) en Sabine Silaraja (No Waste).

Partners
Download persfoto's
Download