Work With Me People

Foto © Boudewijn Bollmann

Tijdens Dutch Design Week nodigt MU elk jaar een of meerdere ontwerpers uit om iets opmerkelijks te doen. Soms als curator, soms als zichzelf. Die werkwijze resulteert in de meest uiteenlopende projecten. Het kan leiden tot een expositie (After the Bit Rush, 2011), maar het kan ook uitmonden in een eenmalige gebeurtenis, een moment (Melvin the Machine, 2010), een video-essay of speculatief design (Under Tomorrow’s Sky, 2012). Vorig jaar plaatste MU artificiële bomen op Wild-S (Make a Forest, 2011). In alle gevallen wil MU graag de vrije, experimentele kant van design stimuleren. Juist omdat Eindhoven al zo’n stevig profiel heeft in toegepast, commercieel en industrieel design. Als opdrachtgever wordt MU graag verrast – in de verwachting dat dat ook met het designweekpubliek gebeurt.

Dit jaar heeft MU Bart Hess gevraagd. Een jonge, talentvolle ontwerper die sinds zijn afstuderen aan de Design Academy (2007) in hoog tempo naam maakt in de mode-, kunst- en designwereld. Hess staat bekend om de wonderlijke, groteske silhouetten die hij creëert, vaak met lowtech materialen (ballonnen, spelden, tandenstokers, schuim, tape). Op ambachtelijke wijze construeert hij monstrueuze mensfiguren, mutanten, die hij vervolgens animeert en vastlegt in beeld. Alles stroomt en vloeit en groeit. Zijn futuristisch ogende modellen lijken vooruit te wijzen naar een toekomst van ongebreidelde genetische manipulatie, schimmelgroei, woekering en celdeling – een voortdurende transformatie en metamorfose. Hess voorziet zijn modellen van een levende, ademende huid. Of hij laat ze verstikken in slijmkleden. Alles oogt esthetisch, vervreemdend, verontrustend, symbiotisch, parasitair. Je bent als mens in handen van Hess je vorm niet zeker. 

MU vroeg Hess wat hij nog zou willen maken voordat hij naar Londen vertrekt (Hess staat aan de vooravond van een verhuizing). ‘Een sweatshop,’ antwoordde hij. ‘Met tienduizend arbeiders.’ Hij wil vier halffabrikaten maken, enorme lappen handmatig bewerkte huiden, die hij later kan gebruiken in zijn mode-, kunst- en designprojecten. 
De productielijn die Hess hiervoor heeft opgezet is nadrukkelijk hiërarchisch, met Hess aan het hoofd. De mensen die hij zoekt om die productielijn te bemannen zijn enthousiaste maar vooral hardwerkende, volgzame ondergeschikten, die werken volgens zijn normen, conform zijn kwaliteitseisen en productienormen.
Waarom zou iemand zich daar in godsnaam – of om in termen van Aldous Huxleys Heerlijke nieuwe wereld te spreken, in fordsnaam – voor lenen? Vrijwillig in een productielijn plaatsnemen en onbetaald werk verrichten ter meerdere eer en glorie van Bart Hess, in ruil voor wat leuke fotootjes op Facebook, Twitter, en het idee dat je meegewerkt hebt aan een toekomstig kledingstuk voor, wie weet, Lady Gaga of Walter Van Beirendonck?
Enter a brave new world. 
Welkom in de wereld van de creatieve industrie – waar crowdsourcen een mooie term is voor de inzet van goedkope arbeid, waar social design en co-creation de glimmende trefwoorden zijn waaronder Hess’ project op de website van Dutch Design Week zo vriendelijk gevangen is, en waar cynisme iets van de vorige eeuw is. Andere trefwoorden: design thinking, crafts, modern techniques, future concepts.

‘Soms is het een verademing als iemand zegt wat je moet doen,’ zei Miranda July ooit over Learning To Love You More – een van de succesvolste exposities in het bijna vijftienjarig bestaan van MU. July nodigde (samen met Harrell Fletcher) mensen uit dingen te maken volgens zorgvuldig geformuleerde opdrachten. ‘Onze gelukkigste en zelfs diepzinnigste ervaringen komen vaak als we de instructies van andere mensen volgen. […] Soms lijkt het alsof we op het moment dat we loslaten origineel te willen zijn, pas echt iets nieuws voelen – terwijl het daar toch allemaal om begonnen was toen we kunstenaars werden.’
Misschien geldt dat voor mensen in het algemeen. Misschien is er iets te vinden in het ambachtelijke, het meditatieve, het monotone van de nauw omschreven, repeterende handeling. En wellicht vindt Hess juist op deze grond inderdaad de tienduizend geïnspireerde werkers die hij zoekt. Het zou zomaar kunnen dat mensen snakken naar het rituele, de handenarbeid, het samen werken aan iets groter dan jezelf, weg van het scherm.

MU betekent in Zen zoiets als ‘niets’. Niet meteen antwoorden. Het dichotome denken onderdrukken en kijken wat er gebeurt.

Work With Me People, in zijdeel van Klokgebouw op Strijp-S, tegenover de parkeergarage. Elke dag vanaf 12.00 uur.