Er zit veel humor in  het werk van ontwerper Jelle Mastenbroek. Zijn Data Orchestra ruilt privégegevens van toeschouwers voor gratis muziek. Dit is deel 7 van een reeks korte interviews met ontwerpers die meedoen aan Dutch Design Week.


Je werk bevat vaak humor, maar is ook sterk geëngageerd. Met de installatie Data Orchestra wil je mensen laten nadenken over privacy. Maak jij je druk om de manier waarop mensen omgaan met privégegevens?

 

“Humor en engagement zijn inderdaad belangrijk in mijn werk. De combinatie stelt me in staat om kritisch te zijn, zonder meteen als negatief te worden ervaren. Dat helpt me om het gesprek te openen. Om mensen te laten nadenken over de manier waarop met privégegevens wordt omgegaan bijvoorbeeld... Doorgaans hechten mensen belang en waarde aan privacy. Tegelijkertijd geven ze hun bank- en creditcardgegevens zomaar weg wanneer ze er iets gratis voor terugkrijgen. Naar mijn idee een vreemd soort paradox. Daar wil ik mensen graag op attenderen.”

 


Hoe is het idee voor deze installatie ontstaan? En waarom heb je gekozen voor een huiskamersetting?

 

“Het begon bij een ontwerpvraag van een muziekfestival. Het bleef echter bij de vraag, er kwam geen vervolg. Toen heb ik besloten het project zelf door te zetten en de ontworpen installatie te realiseren. Data Orchestra is een samenwerking met bureau OWOW. Wat betreft de klank verzorgden zij de software en elektronica, ik de akoestische kant. De keuze voor een huiskamer verwijst naar het privékarakter van het onderwerp dat ik aankaart. Met hulp van het Stimuleringsfonds heb ik Data Orchestra tijdens Salone del Mobile 2016 in Milaan kunnen presenteren. De installatie werd er beloond met een Milan Design Award in de categorie Best Technology. Een onverwachte, maar zeer welkome kroon op het werk. Dat biedt perspectieven voor verdere ontwikkeling.”



Bezoekers halen hun bankkaart of identiteitsbewijs langs de scanner. Daarna componeert de installatie muziek op maat. Hoe gaat dat in zijn werk, en op basis van welke gegevens?

 
“De scanner kan bankpassen en creditcards, maar ook de chips van rijbewijzen en paspoorten lezen. De gegevens sla ik niet op. Dat is niet relevant, maar het zou in principe wel kunnen. Vooral de creditcardgegevens zijn direct bruikbaar. Bij identiteitskaarten ligt het anders: die data is niet vrij toegankelijk. Mensen reageren heel verschillend op het systeem. Sommige halen direct hun pas door de scanner. Pas nadat ze de achterliggende gedachte doorhebben, beseffen ze wat ze hebben afgegeven. Weer anderen weigeren mee te doen uit privacyoverwegingen. Voor mij een teken dat zij zich al bewust zijn van de mogelijke gevolgen. Nadat de installatie is geactiveerd, tikt een mechaniek tegen de bloempot. Dat geluid resoneert, wordt opgevangen en verwerkt tot basritme. Dan beginnen allerlei voorwerpen in de huiskamer geluid te maken. Door het getik op onder meer een bloemenvaas, een pen, een koelkast, een stoel, hoor je telkens een nieuwe compositie. Uniek, op basis van jouw persoonlijke gegevens.”


Tot slot: volgende week is Dutch Design Week weer voorbij. Enig idee wat je de komende tijd nog gaat bedenken, doen en maken?

 
“Ik presenteer niet alleen werk op het Ketelhuisplein, maar ook in mijn studio op Sectie-C. Daar hangen spiegels die je aan het denken kunnen zetten over de toegevoegde waarde van materiële zaken voor je zelfbeeld. Na DDW ga ik vooral even bijkomen. Het is continu druk geweest sinds Milaan. Ik heb veel nieuw werk in opdracht mogen maken, waaronder een nieuwe variant op mijn Vending Machine met kristalofoon voor ING bank. En uiteraard vragen de voorbereidingen voor DDW ook veel tijd. Lang gaat de rust waarschijnlijk niet duren; er liggen gelukkig al weer mooie opdrachten in het verschiet.


‘The making of’ is het thema van de 15de Dutch Design Week. Daarmee staat het jubileumjaar volledig in het teken van het maakproces en de makers. Eregasten zijn 2500 ontwerpers die het evenement groots, en de wereld net iets beter, slimmer, handiger of mooier maakten. In Eindhoven tonen ze 9 dagen lang hun nieuwste werk en het beste wat design te bieden heeft.

 

www.ddw.nl